Pieniny jako Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków

 

Gatunki ptaków waloryzujące Pieniny jako OSOP

bocian czarny Ciconia nigra

orzeł przedni Aquila chrysaetos

orlik krzykliwy Aquila pomarina

trzmielojad Pernis apivorus

sokół wędrowny Falco peregrinus

jarząbek Bonasa bonasia

derkacz Crex crex

puchacz Bubo bubo

puszczyk uralski Strix uralensis

sóweczka Glaucidium passerinum

włochatka Aegolius funereus

dzięcioł czarny Dryocopus martius

dzięcioł zielonosiwy Picus canus

dzięcioł białogrzbiety Dendrocopos leucotos

dzięcioł trójpalczasty Picoides tridactylus

muchołówka białoszyja Ficedula albicollis

muchołówka mała Ficedula parva

gąsiorek Laniu collurio

 

Awifauna Pienin reprezentowana jest przez około 200 gatunków ptaków,

wśród których co najmniej 16 wymienionych zostało w Załączniku

I Dyrektywy Ptasiej, a 8 gatunków w Polskiej czerwonej księdze

zwierząt.

W Pieninach regularnie do lęgu przystępują 3 pary bociana czarnego,

których aktualnie zajęte rewiry gniazdowe znajdują się w starych

drzewostanach jodłowych. W przeszłości stwierdzono gniazda na bukach

i epizodycznie na szczycie śródleśnej skałki. Miejscem żerowania

jest głównie Dunajec, gdzie polujące osobniki coraz mniej przejmują

się obecnością człowieka, nie zwracając nawet uwagi na przepływające

w pobliżu tratwy flisackie, kajaki i pontony.

Na niewielkim obszarze Pienin regularnie do lęgów przystępuje orlik

krzykliwy (2 pary), orzeł przedni (1 para) oraz sokół wędrowny (1 para).

Orlik krzykliwy zakłada gniazda w starych drzewostanach jodłowych,

Ten duży ptak poluje głównie na gryzonie i płazy, na obszarach użytkowanych

rolniczo, położonych w sąsiedztwie gniazda. Największym

ptakiem drapieżnym w Pieninach jest orzeł przedni, dla którego obszar

ten stanowi ważną część areału lęgowego. Podobnie jak orlik

poluje na otwartych terenach rolniczych użytkowanych ekstensywnie.

Sokół wędrowny lęgnie się w Pieninach od 2003 r. W latach

90. XX w., w ramach ogólnopolskiego programu restytucji gatunku,

wypuszczono tutaj 17 młodych sokołów, pochodzących z hodowli.

Pienińska para zakłada gniazda na skałach, wykorzystując nisze i półki

skalne. Mimo lokalizacji gniazda w miejscach trudno dostępnych, sokoły

dwukrotnie straciły lęg w wyniku drapieżnictwa puchacza i kuny

leśnej. Spośród kuraków leśnych licznie występuje jarząbek, spotykany

niemal na całym obszarze Pienin. Niegdyś obserwowany był również

cietrzew, jednak w ostatnich latach występowanie tego gatunku nie

zostało potwierdzone. Pieniny stanowią jedną z ważniejszych w Polsce

ostoi puchacza, wielkość pienińskiej populacji lęgowej szacuje się

na 4–6 par. Gnieździ się na półkach skalnych w miejscach trudno dostępnych,

a o obecności ptaków świadczą najczęściej głosy godowe

i terytorialne. Opisywany obszar na poziomie regionalnym jest istotny

dla innych rzadkich gatunków sów. Bytują tutaj 3–4 pary sóweczki,

2–3 pary puszczyka uralskiego i 2–4 pary włochatki.

Zróżnicowane pod względem wieku i składu gatunkowego lasy Pienin,

szczególnie te objęte ochroną ścisłą, stanowią dogodne siedlisko dla

dzięciołów. Licznie występuje tutaj największy spośród europejskich

dzięciołów – dzięcioł czarny. W prześwietlonych lasach liściastych

i mieszanych, często w pobliżu wody występuje dzięcioł zielonosiwy.

Z lasami iglastymi, w których znajduje się dużo suchych drzew

stojących, związany jest dzięcioł trójpalczasty (7–10 par lęgowych).

Rzadziej obserwowany jest – związany ze starymi drzewostanami liściastymi

– dzięcioł białogrzbiety (3–5 par lęgowych). W lasach liściastych

i mieszanych występuje liczna populacja muchołówki białoszyjej oraz

rzadsza muchołówka mała. Na terenach otwartych występuje gąsiorek,

gatunek często spotykany w Pieninach, szczególnie na niżej położonych

łąkach i polach uprawnych. Liczne kępy drzew i krzewów,

porastające miedze i doliny potoków, stwarzają dogodne warunki do

jego gniazdowania. Z bujną roślinnością łąk i pól związany jest również

derkacz, występujący w Pieninach do wysokości 800–820 m n.p.m.

W granicach obszaru Natura 2000 liczebność wołających samców szacowana

jest na poziomie około 20 osobników.

Wapienne ściany skalne stanowią biotop dla pomurnika, który w Pieninach

najczęściej spotykany jest w okresie jesienno-zimowym. Pieniny

mają duże znaczenie dla ochrony tego gatunku, ponieważ w Polsce

poza Tatrami jest to jedyne miejsce jego występowania.