Obszar Natura 2000:
Pieniny PLH120013, PLB120008
Charakterystyka obszaru
Obszar Pienin zgłoszono do Komisji Europejskiej w maju 2004 r. jako
obszar ochrony siedlisk (PLH120013), a we wrześniu 2007 r. jako obszar
ochrony ptaków (PLB120008). Zajmuje powierzchnię 2336,43 ha
i położony jest w granicach Pienińskiego Parku Narodowego.
Teren objęty ochroną stanowi najatrakcyjniejszą część pienińskiego
pasa skałkowego. U podstawy fenomenu Pienin leży ich geologia
i historia zmian klimatu. Pasmo to zbudowane jest z wapiennych skał
osadowych, tkwiących w bardziej miękkich i podatnych na erozję
osadach fliszowych. Wietrzenie i wypłukiwanie materiału fliszowego
doprowadziło do wypreparowania oryginalnych form skalnych, tak
charakterystycznych dla pienińskiego krajobrazu. Dodatkową atrakcją
przyrodniczo-krajobrazową jest Dunajec z malowniczym przełomem
o długości 9 km. Północne zbocza łagodnie opadają ku dolinom, a od
południa piętrzą się strome wapienne ściany skalne, tworzące nad
przełomem kilkusetmetrowe przepaści. Dla Pienin charakterystyczne
są różnice wilgotności i temperatury powietrza między stokami północnymi
i południowymi, co przyczynia się do dużego zróżnicowania
zbiorowisk roślinnych.
Około 70% powierzchni zajmują kompleksy leśne, poprzedzielane typowymi
dla tego obszaru kwietnymi łąkami i rozproszonymi w ich
obrębie niewielkimi młakami. Spośród zbiorowisk nieleśnych należy
wyróżnić górskie i ciepłolubne murawy naskalne oraz murawy ksero-termiczne. Na obrzeżach znajdują się ekstensywnie użytkowane grunty
orne, z ciekawym, historycznie uwarunkowanym, rozłogiem pól.
Nad Dunajcem wytworzyły się efemeryczne zbiorowiska kamieńców
nadrzecznych. Kulturowy krajobraz Pienin ukształtowany przez długie
stulecia jest przykładem harmonii między działalnością człowieka
a otaczającą przyrodą.
Wartość przyrodnicza
Wapienne podłoże oraz fakt, że Pieniny nie uległy zlodowaceniu
w plejstocenie spowodowały, że stanowią one ostoję (refugium) elementów
flory i fauny związanej z wcześniejszymi okresami. Długa
i nieprzerwana ewolucja przyrody Pienin doprowadziła do wytworzenia
specyficznych tylko dla tego obszaru endemicznych gatunków
i odmian.
Do największych ciekawostek florystycznych Pienin należą endemiczne
gatunki: pszonak pieniński i mniszek pieniński oraz relikty: chryzantema
Zawadzkiego, jałowiec sawina, tawuła średnia, szczwoligorz
tatarski. Licznie reprezentowane są storczykowate, spośród których
z Pienin znanych jest około 30 gatunków.

Atrakcje turystyczne w pieninach.
Bogata jest również fauna Pienin. Do tej pory stwierdzono tu ponad
7 000 gatunków zwierząt, a ich liczbę szacuje się na około 12 000–
–13 000. Dominującą grupę stanowią bezkręgowce, a wśród nich na
szczególną uwagę zasługuje fauna motyli, licząca ponad 1 600 gatunków.
Symbolem Pienin jest zagrożony w skali kraju piękny motyl
niepylak apollo.